Faciliteer de crisis weg

Echt grote problemen als de economische crisis, klimaatverandering en problemen in de zorg worden niet meer opgelost met alleen maar vergaderen. Een gefaciliteerde aanpak kan echter wel helpen de nodige doorbraken te bereiken.

Door Jeroen Blijsie | Logica

De economische crisis is overal aanwezig: dertig procent van mijn pensioenwaarde blijkt nu sinds 2005 te zijn verdampt. Dat doet pijn. Samen met de klimaatverandering, uitputtende energiebronnen, het dagelijkse verkeersinfarct en de problemen in de zorg hebben we in Nederland genoeg uitdagingen om onze tanden in te zetten. De gebruikelijke manieren om dit soort problemen op te lossen zoals vergaderen en rapporten schrijven zorgen echter onvoldoende voor de nodige doorbraken.

Zoals Einstein al stelde: "Problemen van vandaag kunnen we niet oplossen met de kennis uit het verleden en problemen in de toekomst kunnen we niet oplossen met de kennis van vandaag."

Verblind
De tijd dat partijen, vergaderend, verblind door eigenbelang en met inhuur van inhoudelijk advies, de grote vraagstukken proberen op te lossen zouden we achter ons moeten laten. Er is een andere aanpak nodig om tot oplossingen te komen. Een gefaciliteerde vorm van oplossingen vinden en besluiten nemen, biedt hier uitzicht.

Rijkswaterstaat heeft dit goed begrepen. De problemen met water, wegen en mobiliteit waarmee wij in Nederland worden geconfronteerd, lost Rijkswaterstaat niet meer op met eindeloos vergaderen. Met het in 2008 bij Rijkswaterstaat gerealiseerde LEF future center heeft men de zoektocht naar oplossingen anders georganiseerd. En met succes.

Verankering
Er is gekozen voor een onconventionele, innovatieve aanpak. LEF (in de betekenis van 'durf') wil, door het ontwikkelen en introduceren van innovatieve en interdisciplinaire denkmethoden - aangeboden in een inspirerende omgeving - het probleemoplossende vermogen van Rijkswaterstaat vergroten. LEF streeft daarom voortdurend naar een solide verankering van haar denk- en werkmethoden binnen de organisatie.

LEF beschikt over een centrum van grote en kleine ruimtes waarin groepen met beeld- en geluidseffecten, bewegende vloeren en alternatief meubilair in diverse sferen kunnen worden gebracht. Denk bijvoorbeeld aan een huiskamer, feest of werkplaats. Projectgroepen worden begeleid door professionele facilitators. In de bijeenkomsten in het LEF worden zo veel mogelijk perspectieven gebruikt om het vraagstuk te bekijken.

Friskijkers
Zo krijgt bijvoorbeeld de techneut, de jurist en de fantast de gelegenheid zijn licht op het probleem te laten schijnen. Ook worden altijd 'friskijkers' van buiten Rijkswaterstaat uitgenodigd, die de groep aan de broodnodige verse inzichten helpen. Daarnaast helpt de facilitator boven tafel te krijgen wat er misschien al jaren sluimert, zoals wantrouwen of onmacht om te veranderen.

Recent is bij LEF een doorbraak gerealiseerd om in Nederland energie uit water te winnen. Innovatiebedrijven, energiebedrijven, overheden en kennisinstellingen kwamen bijeen om concrete stappen te zetten om innovaties verder te brengen zoals energiewinning uit de overgang van zoet en zout water en nieuwe turbinetechnologieën. Zo zijn er meer voorbeelden te noemen.

Het vraagt visie en daadkracht om nieuwe manieren van vraagstukken oplossen te vinden. Wie volgt?

Jeroen Blijsie is Management Consultant bij Logica Management Consulting. Hij heeft samen met Annet Noordik het boek 'Hartelijk gefaciliteerd!' geschreven (Kluwer 2008).