Mag het licht uit?

Mag het licht uit? De tekst die massaal met De Dijk werd meegezongen, is nu een actuele vraag voor gemeenten, provincies en Rijkswaterstaat.

Door Irma Borst | Logica

Partijen hebben namelijk van het Ministerie van VROM de opdracht gekregen om energie te besparen in het kader van duurzaam inkoopbeleid. In 2011 moet 15 procent energie bespaard worden op de openbare verlichting.

Nu is openbare verlichting niet de grootste energievreter met haar aandeel van 1,2 procent in het landelijk energiegebruik, maar wel een belangrijke component in het energieverbruik van bijvoorbeeld een gemeente.

Afhankelijkheid

Alhoewel ik niet een overtuigd klimaatactivist ben – ik ben niet overtuigd dat de mens de klimaatverandering heeft veroorzaakt-, ben ik er wel voor om onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen verminderen. Dus een prima idee om energieverbruik te verminderen, maar wel op voorwaarde dat de energiebesparing niet leidt tot verminderd gebruiksgemak. En dat blijkt in de praktijk heel goed mogelijk, bijvoorbeeld door slim gebruik van ICT.

Indien wij als consument energie willen besparen, door bijvoorbeeld de kerstverlichting door een tijdsklok te laten regelen, is dat een uitstekend idee. Maar een dergelijk simpel telemanagement systeem voor openbare verlichting zal ongetwijfeld op verzet van de burgers stuiten. Stel dat een gemeente tussen 23 uur ’s avonds en 5 uur ’s ochtends de straatlantaarns uit doet, dan draagt de openbare verlichting niet langer bij aan sociale veiligheid en verkeersveiligheid. Terwijl dit essentiële functies van openbare verlichting zijn.

Ongemak

In de Duitse plaatsje Schwelentrup gaat het licht al om 21 uur uit. Om het ongemak te verzachten, wordt burgers de mogelijkheid geboden om door middel van een telefoontje een straat te laten verlichten. Nadat je het nummer van de dichtst bijzijnde lantaarnpaal telefonisch door geeft, wordt de desbetreffende straat voor 15 minuten verlicht. Ik weet niet hoe groot Schwelentrup is, maar als je meerdere straten wilt verlichten, zijn er dus al meerdere telefoontjes nodig.

Ook is het geen oplossing voor mensen die niet op de hoogte zijn van deze methode om de straatlantaarns te bedienen, zoals toevallige of eenmalige bezoekers van Schwelentrup. En zo’n gebruiksonvriendelijk is helemaal niet nodig aangezien er wel degelijk systemen bestaan die de verlichting pas dimmen als de omgeving het toe laat.

Sensoren

Door sensoren in lantaarnpalen aan te brengen, kunnen auto’s, fietsers of voetgangers worden gedetecteerd. De straatverlichting kan hier vervolgens op worden aangepast. Daarbij kunnen de sensoren lokale weersomstandigheden meten en kan dit ook in de mate van verlichting worden meegenomen.

Deze dynamische openbare verlichting doet geen concessies aan veiligheid of comfort maar levert wel 20 procent tot 45 procent energiebesparing op. Dat mag van mij een intelligente oplossing heten.

Irma Borst is principal consultant bij Logica Management Consulting en verbonden aan RSM Erasmus University, Management van Technologie en Innovatie voor promotieonderzoek