IT-architectuur: van krottenwijk tot prachtwijk

Als IT geen visie heeft op IT-architectuur of deze niet toepast, zal de kwaliteit van het werk daar uiteindelijk onacceptabel onder leiden. Dit artikel is bedoeld om het belang van IT-architectuur aan te tonen.

Door Wim Groenendaal | Logica

Om het belang van architectuur aan te tonen, gebruiken Brian Foote en Joseph Yoder van de afdeling computerwetenschappen van de universiteit van Illinois de krottenwijk als metafoor.

Krottenwijken zijn meestal gebouwd met algemeen verkrijgbare, goedkope materialen en eenvoudig gereedschap. Krotten kunnen worden gebouwd door mensen die relatief ongeschoold zijn en ondanks(of misschien wel daardoor) dat is zowel de bouw als het onderhoud behoorlijk arbeidsintensief.

Specialisatie

Kenmerkend is ook dat er weinig tot geen specialisatie voorkomt. Ieder onderkomen wordt gebouwd door de toekomstige bewoner zelf en elke bewoner dient dus alle benodigde bouwdisciplines te beheersen.

En hoewel het van algemeen belang is, is er in een sloppenwijk geen aandacht voor infrastructuur, want infrastructuur vereist toekomstvisie, coördinatie, geld, specialisatie, apparatuur en vaardigheden. Er is ook geen algemene regeling om de groei te beheersen.

Lokale behoeften

Krottenwijken ontstaan door een plotselinge behoefte aan woonruimte, gebrek aan kapitaal en voldoende beschikbare menskracht. Krottenwijken voldoen aan lokale behoeften. Architectonische overwegingen zijn een luxe die kan wachten.

Het onderhoud is arbeidsintensief en ook daarvoor is ruime ervaring nodig. Men moet in staat zijn om reparaties uit te voeren met de beschikbare materialen en gereedschappen en het type werkzaamheden kunnen van het een op het ander moment variëren van een dak tot sanitairreparatie.

Tot zover Foote en Yoder. De relatie met software-ontwikkeling is duidelijk. Applicaties en analyses vertonen soms (of vaak) opvallend griezelige overeenkomsten met een krottenwijk.

Architectuur

De basis van zo'n krottenwijkellende begint bij het ontbreken van een overkoepelende architectuur, een algemene fundering waarop alle navolgende acties zijn gebaseerd. De softwarekrottenwijk wordt gestuurd door spontane acties. Architectuur kenmerkt zich door discipline - plan wat je doet en doe wat je plant.

Spontane acties ontberen die juist. Architectuur wordt daarom vaak het eerste slachtoffer van de druk van budget en tijd in projecten. Het hebben van een architectuur is daarom nog maar een eerste voorwaarde voor een weldadige omgeving.

Gevolgen

Een Japans gezegde illustreert de gevolgen als aan die eerste voorwaarde niet wordt voldaan:

Een visie zonder actie is een dagdroom
Een actie zonder visie is een nachtmerrie

Conclusie: Het hebben en gebruiken van een visie ten aanzien van (software-)architectuur leidt tot een fundamentele verbetering van de kwaliteit van ons werk, onder voorwaarde dat iedereen eraan meewerkt, dus dient software-architectuur een integraal onderdeel van een projectplanning te zijn zodat er een gemeenschappelijk belang kan ontstaan. Het is aan de IT-architect om dit duidelijk te maken en wellicht helpt deze krottenwijkmetafoor daarbij.

Wim Groenendaal is Principal IT Consultant bij Logica Business Consulting