Toename ondernemers ondanks minder inkomen

AMSTERDAM - Het besteedbaar inkomen van ondernemers is sterk gedaald sinds 1990. Toch blijft het aantal ondernemers stijgen. Dat blijkt uit beleidsonderzoek van EIM, gefinancierd door het ministerie van Economische Zaken.

Het gemiddeld reëel besteedbaar inkomen, gecorrigeerd voor inflatie, van ondernemers is tussen 1990 en 2005 jaarlijks met 1,8 procent afgenomen. Dat komt neer op een totale daling van 30 procent, terwijl het inkomen van de gemiddelde werknemer gelijk bleef.

De relatieve daling wordt mede veroorzaakt door de toegenomen diversiteit onder zelfstandigen. Waar voorheen starters vooral mannen tussen de 34 en 50 jaar waren, zijn er nu ook veel vrouwen, allochtonen, ouderen en jongeren die kiezen voor ondernemerschap. De gemiddelde kwaliteit van ondernemerschap is wel gelijk gebleven.

Zzp
Ook het percentage zelfstandigen zonder personeel (zzp) heeft invloed op het gemiddelde inkomen. Het percentage zzp'ers is toegenomen; zij hebben een beperkte ambitie om te groeien.

Het besteedbaar inkomen van directeur grootaandeelhouders (dga's) is anderhalf keer zo hoog als het inkomen van zelfstandigen. De reden hiervoor ligt in het feit dat ondernemers met grotere bedrijven en hogere winsten vaak kiezen voor de fiscaal interessantere BV-vorm.

Armoedegrens
Een relatief groot deel van de ondernemers heeft een inkomen onder de armoedegrens. In 2004 ging het om 16 procent van de zelfstandigen. Bij 6 procent van de ondernemers gaat dit om een structurele situatie.

Vooral vrouwelijke, jongere, alleenstaande en allochtone ondernemers hebben meer kans op een inkomen onder de armoedegrens. De lage inkomens komen relatief vaak voor in de agrarische sector, de detailhandel en de horeca.

Starters
Het aantal ondernemers is sinds 1990 sterk gestegen en blijft toenemen. Elk jaar kiest een nieuw record starters voor zelfstandig ondernemerschap. Starters worden niet bijzonder gedreven door financiële motieven, maar vooral door het gevoel van 'eigen baas zijn'.

EIM doet op basis van zijn onderzoek beleidsaanbevelingen: het stimuleren van ondernemerschap door verbeterde toegang naar kapitaal en kennis en het verbeteren van financieringsmogelijkheden en inkomensvoorzieningen voor zelfstandigen met lage inkomens.