AMSTERDAM - Duurzaam ondernemen verplichten werkt niet, verleiden wel. Dat is de insteek van een nieuw boek van voormalig zakenvrouw van het jaar Anne-Marie Rakhorst.

Rakhorst is directeur van Search, een ingenieursbureau dat zich heeft gespecialiseerd in het verduurzamen van bedrijven.

Met haar boek ‘De kracht van duurzaam veranderen’ probeert zij aan de hand van succesvolle voorbeelden en oplossingen een centrale vraag te beantwoorden. Hoe verduurzaam je een organisatie? Het boek moet het bedrijfsleven, maar ook overheden, politiek en maatschappelijke organisaties daarbij de helpende hand bieden.

Duurzaamheid is al jaren een hip onderwerp. Wat maakt dit boek juist nu actueel?
"De ambitie is er wel bij veel bedrijven, maar ze vragen zich af hoe ze duurzaamheid moeten organiseren binnen hun organisatie. Er bestaat nog geen boek waarin dat wordt uitgelegd.

Op dit moment is er op het gebied van duurzaamheid nog veel versnippering. Het ene bedrijf koopt duurzaam in en beheert een ‘groen’ wagenpark, terwijl weer een andere bedrijf een duurzaam kantoor heeft of werkt aan een duurzaam productieproces. Het antwoord op deze versplintering is een geïntegreerde aanpak.

Een andere aanleiding voor het boek is dat het in het politieke debat vooral over problemen lijkt te gaan, bijvoorbeeld als het gaat over het reduceren van CO2-uitstoot. Dit terwijl het bedrijfsleven hard aan het werk is om te veranderen; het gaat daarbij om de kansen en oplossingen die we kunnen creëren en hoe we onze innovatiekracht kunnen inzetten."

Waarom zouden bedrijven duurzaam moeten ondernemen?
"Het is heel simpel, het gaat om onze toekomst. Als je in de toekomst wil overleven, zul je wel moeten. Een bedrijf als Marks&Spencer, een van de voorbeelden in het boek, vraagt zich af of ze in de toekomst nog überhaupt kleding kunnen blijven produceren. Zij formuleren de uitdaging zo: ‘Plan A, because there is no plan B.’

Een ander succesvoorbeeld dat ik beschrijf is een duurzaam hotel in Den Haag. Dat bedrijf heeft door zijn duurzame aanpak meer tevreden klanten, werknemers, en dus ook aandeelhouders. Ook de aanpak van een bedrijf als DSM bewijst dat duurzaamheid absoluut een bijdrage kan leveren aan de winstgevendheid."

Wanneer is er echt sprake van een “duurzame onderneming”? Is daar een definitie van te geven?
"Het gaat om een bedrijf dat duurzaamheid integraal heeft doorgevoerd in de organisatie. In het boek wordt duurzaamheid verdeeld in 5 fases, waarbij fase 1 uit niet meer bestaat dan het voldoen aan de huidige regels en misschien het af en toe geld geven aan een goed doel.

In fase 5 heeft duurzaamheid een aandeel in elk facet van het bedrijf. Ook ziet een duurzaam bedrijf af van het scoren op de korte termijn. IKEA bijvoorbeeld ziet niets in het uitbrengen van kwartaalcijfers.

Die willen succes hebben op de lange termijn, en niet alleen op kwartaalbasis. Tenslotte betekent duurzaam ondernemen ook het onvoorwaardelijk samenwerken met anderen en delen van kennis. Dan pas bereiken we de versnelling die we nodig hebben."

'De kracht van duurzaam veranderen' verschijnt op 10 oktober