AMSTERDAM - Het ‘Lean’-principe, oftewel het zo efficiënt mogelijk omgaan met tijd en grondstoffen, kan de BV Nederland concurrerender maken.

Dat zegt hoogleraar Jacques Reijniers van Nyenrode Business Universiteit, directeur van een nieuw centrum dat de managementmethode in Nederland op de kaart moet gaan zetten.

Onze concurrentiepropositie is momenteel niet heel sterk, zegt Reijniers. “Er zit nog zo veel verspilling in onze processen.”

Mede daarom maakt het productiviteitsdenken een comeback in de vorm van een nieuwe afdeling op Nyenrode, het zogeheten ‘LEArN Centre’ (LEAN Education and Research Network). ‘Founding fathers’ zijn, behalve Nyenrode Business Universiteit, adviesbureau McKinsey & Company, de bank ABN Amro en verzekeraar Achmea.

Kosten verlagen

Productiviteit verbeteren betekent niet alleen kosten verlagen, benadrukt Reijniers. “Het gaat erom dat je sneller kan reageren op ontwikkelingen in de markt en dat je producten sneller kan lanceren. Dat kan ons de BV Nederland gaan helpen aan een sterkere positie.”

Het principe achter ‘Lean’ is niet nieuw, beaamt Reijniers, zelf van huis uit expert op het gebied van supply chain management. “Veertig jaar geleden werkte ik al mee aan het efficiënter maken van productieprocessen.” Maar juist nu is er de noodzaak om creatief te zijn.

Nieuwe centrum

Het slim omgaan met mensen, grondstoffen en processen wordt in het nieuwe centrum in de praktijk getest in een soort laboratorium; Reijniers spreekt zelf van een ‘leerfabriek’. Zo kan bijvoorbeeld de salesafdeling van een bank of de helpdesk van een telecomprovider worden nagebootst.

Medewerkers van Nyenrode en het management van de deelnemende bedrijven observeren en bestuderen vervolgens het proces en sleutelen hieraan tot de gewenste efficiëntieverbeteringen zijn bereikt.

Laboratorium

In het ‘laboratorium’ staat bijvoorbeeld ook een heuse assemblagelijn. “Hier kijken we of we in stapjes tot verbeteringen kunnen komen. Daarna richten we de assemblage opnieuw in om te zien of het daadwerkelijk werkt”, aldus Reijniers.

Voor de medewerkers van Nyenrode zelf geldt ook dat het centrum niet bedoeld is “voor prachtige artikelen, maar voor praktische resultaten”. “We willen op een pragmatische manier helpen dat de concurrentiepositie van Nederlandse bedrijven wordt versterkt”, zegt Reijniers.

De Lean-methode helpt ook om medewerkers meer zeggenschap te geven. Ze krijgen meer eigen verantwoordelijkheid, en daarmee voldoening in hun werk, stelt Reijniers. Hij geeft het voorbeeld van een helpdesk waar zo inefficiënt gewerkt wordt, dat een klant drie keer moet terugbellen voordat zijn probleem opgelost is.

Afwikkelingstijd

“De afwikkelingstijd is een half uur, maar in de praktijk duurt het 4 weken. Dan help je de klant slecht, de medewerker wordt ongelukkig en het kost onnodig veel geld.”

“Als je in staat bent om de verantwoordelijkheid op een lager niveau te leggen, dan decentraliseer je het bedrijf en word je slagvaardiger”, zegt Reijniers. “Daarbij moet er vanuit de top van de organisatie wel gezorgd worden dat het lean-gedachtegoed stevig in het ‘dna’ van het bedrijf terecht komt.”

Tussen je oren zitten

“Het moet tussen je oren zitten”, zegt de hoogleraar. “Je moet continu de vraag stellen: doe ik dit slim genoeg?”

Kortetermijndenken is de ‘vijand’ van lean; ga je verbeteren en vernieuwen, of eerst kosten besparen en de omzet verhogen? “Tijdens de verbouwing gaat de verkoop door”, zegt Reijniers. “Dat vraagt stuurmanskunst van leiders.”

De komende tijd moeten zo veel mogelijk bedrijven zich wat Reijniers betreft aanmelden bij het LEArN Centre. “Onze processen zijn nog lang niet slim genoeg ingericht.”