Met het schaamrood op de kaken

Afgelopen dinsdag keek ik naar de eerste aflevering van ‘Mijn leven in puin’. Een programma over mensen met chronische verzameldwang, waarbij niet de verzamelaar zelf, maar de familie om hulp vraagt.

© Marleen Holtkamp

Door Marleen Holtkamp

Chronische verzameldwang is een psychische aandiening die valt onder de obsessief compulsieve stoornissen. Oftewel een dwangstoornis. Mensen die binnen deze doelgroep vallen hebben dus niet gewoon een voorliefde voor tuinkabouters of flippo’s, maar zien in bijna elk voorwerp wel iets wat ze ooit nog kunnen gebruiken.

Ook binnen mijn eigen klantenkring bevindt zich een aantal verzamelaars. Variërend van mensen met keurige woonkamers maar propvolle slaap-, logeerkamers en zolders, tot mensen waarbij de draaicirkel rond de voordeur het enige plekje in het huis is waar de vloer nog te zien is en niet bedolven onder een metershoge laag afval, vuile was, schone was, tijdschriften en gebruiksvoorwerpen.

Vertrouwen winnen

De belangrijkste rol die ik in de begeleiding van een verzamelaar vervul, is het in contact treden met de cliënt, het winnen van vertrouwen, het geven van erkenning en vanuit zo’n situatie de cliënt begeleiden, stimuleren om afstand te doen van spullen en ruimte te creëren.

Dat betekent dat ik tijdens de intakefase überhaupt geen spullen aanraak en we na de eerste sessie gezamenlijk ons succes vieren wanneer we in drie uur tijd drie dingen hebben weggegooid.

De volgende keer zijn het er namelijk acht, de keer erna twintig en zo verder. Belangrijker dan dat het huis leger wordt, is dat de cliënt leert om afstand te doen van spullen. Maar wel in zijn eigen tempo.

Over grenzen

Hoe anders dit proces in ‘Mijn leven in puin’. De verzamelaar in kwestie wordt overvallen door een cameraploeg en een bezorgde familie. Om de verzamelaar praktisch en emotioneel te ondersteunen zijn een psycholoog en een collega-professional organizer ingeschakeld.

Binnen de korte keren is de ploeg aan de slag en wordt een enorme afvalcontainer steeds verder gevuld. De bedoelingen zijn ongetwijfeld goed, maar met het schaamrood op de kaken kijk ik toe hoe er voortdurend over de grenzen van de cliënt heengegaan wordt, er meer aandacht is voor het opruimen van het huis dan voor de cliënt zelf en deze laatste machteloos toeziet hoe alles hem afgenomen wordt.

Adempauze

Het verlies dat hem ongetwijfeld eerder in zijn leven ten deel is gevallen en mede oorzaak van zijn verzameldwang is, wordt keihard opnieuw beleefd. Niemand die denkt: ho, stop, wacht, even adempauze.

Niemand die zegt: wij helpen je, we houden je een spiegel voor en we stimuleren je, maar jij houdt de regie. Ik vind het een in en in triest gezicht. En absoluut geen reclame voor het vak van professional organizer.

Aan het eind van het programma zijn het huis en erf natuurlijk leeg en is het ontzettend fijn dat een dwangsom van de gemeente die boven het hoofd hing is afgewend. Maar hoelang zal het duren voordat deze man weer een nieuwe verzameling heeft opgebouwd?

Marleen Holtkamp is eigenaar van Montas ordening en coaching, gespecialiseerd in werkplektraining en professional organizing. Montas coacht bedrijven en particulieren naar een gestructureerde en overzichtelijke werk- en leefomgeving. Volg Marleen ook op Twitter.