Worden 'zwarten' eindelijk gepakt?

Een beetje internationaal geschoolde bankier weet de weg naar het belastingparadijs. Het aanpakken van ontduikers kan het begin zijn van een mentaliteitsverandering.

Door Grimbert Rost van Tonningen | PlusPost, opiniekrant voor sociaal liberalen en ondernemers

Het ziet ernaar uit dat de gouden tijden voor maffiabazen, dictators en gewone oplichters om hun geld belastingvrij in een 'paradijs' onder te brengen geteld zijn. Nu Amerikanen en Europeanen, ja zelfs Chinezen bij de G20 in principe zijn overeengekomen daaraan paal en perk te stellen lijkt dat nog maar een kwestie van tijd. Maar ook hier is de praktijk hardnekkiger dan de leer.

Ontduiking
De nieuwe Amerikaanse president Barack Obama vroeg zich vorig jaar al af - tijdens zijn verkiezingscampagne - of een pand op de Kaaimaneilanden waar 12.000 Amerikaanse bedrijven staan geregistreerd ''Het grootste gebouw ter wereld is of kolossale belastingontduiking''. Het antwoord was duidelijk: het laatste. In de VS kun je binnen het land 'domicilie' kiezen in 'verlichte fiscale' staten als Delaware, Wyoming en Nevada, maar Obama wil daar nu meer grip op krijgen.

De Engelse premier Gordon Brown wil zijn eigen achtertuin in de Kanaaleilanden, het eiland Man, Gibraltar, Bermuda, de Britse Kaaiman- en Maagdeneilanden schoonvegen. Frankrijks president Sarkozy 'zijn' Monaco. Ook China ziet in dat - ondanks allerlei handelsvoordelen - Hongkong en Macao niet zo maar hun gang kunnen blijven gaan, zie ook een eerder artikel van Tony de Bree op Pluspost.nl.

Lichtenstein
De bal kwam vorig jaar februari aan het rollen doordat een ontevreden personeelslid van een Lichtensteinse bank lekte en met software bestanden het bewijs leverde wat iedere insider allang wist, in Lichtenstein werd massaal belasting ontdoken. De gegevens van 1000 merendeels Duitse rijkaards kwamen in handen van de Duitse Belastingdienst. Het leidde tot 125 rechtszaken en de zwarte vermogens werden totaal op 4 miljard Euro geschat. (Der Spiegel )

Niet veel later verscheen de belastingdienst van de Amerikanen bij de uitgang na een 'gezellige' lunch van rijke UBS klanten in New York met de vraag waarom ze daar aanwezig waren en of ze soms iets te verbergen hadden. Sindsdien zijn de Amerikanen 'fat up' met de Zwitsers. Gigant UBS, reeds zwaar aangeslagen door de kredietcrisis, dreigt zijn vergunning in de VS te verliezen als ze niet opening van zaken geven over hun fiscale handel en wandel en dat kan de bank zich niet permitteren dus kiezen ze eieren voor hun geld. De paniek van de rijkaards dat hun tegoeden worden ontdekt slaat nu vooral in het Westen toe.

Boete
Staatssecretaris van Financiën De Jager heeft er baat bij, hij wil de boete op het aanhouden van zwart geld in belastingparadijzen als Luxemburg en Zwitserland verhogen van 100 procent naar 300 procent. Intern wordt er ook bij de belastingdienst meer capaciteit vrij gemaakt om belastingontduiking via het buitenland aan te pakken. Dit zei hij zondag in het televisieprogramma Buitenhof.

Dus zijn er steeds meer angstige mensen die van de huidige nog lopende 'inkeerregeling' gebruik maken, waarbij zij zelf kunnen aangeven dat ze geld op een buitenlandse rekening hebben. Dan kunnen ze voorkomen dat ze fiscaal of zelfs strafrechterlijk worden vervolgd. Sinds begin van dit jaar hebben zich al 317 'inkeerders' gemeld.

De Jager gaf aan dat zijn belastingdienst momenteel honderden overtreders op het spoor is, waar 'behoorlijk veel geld mee is gemoeid. 'Op allerlei manieren krijgt de belastingdienst tips over ontduikers. Die inkeerregeling zonder boete zal naar de mening van de staatssecretaris nog maximaal zo'n twee jaar gelden.

Profiteurs
Eindelijk worden dus de soms (nog) legale, maar vaak illegale trajecten van profiteurs, die zich onttrekken aan de belastingen in hun eigen land gepakt, althans dat mogen we hopen. De constructies waar deze rijken zich van bedienen zijn vaak een glijdend vlak: het begint meestal legaal maar eindigt niet zelden illegaal.

Dat werkt zo, als je veel geld hebt kun je gebruik maken van vele verdragen ter voorkoming van dubbele belasting, waarin Nederland wereldkampioen is, en uitwijken naar 'mildere' fiscale klimaten. Maar als je eenmaal met geschoolde fiscale adviseurs of private bankers bezig bent die 'juiste' trajecten te bewandelen, dan wordt al snel ook diezelfde kennis gebruikt om andere meer discrete kanalen te benutten.

Dan kan de verleiding om weinig belasting te betalen erg groot worden, zeker voor mensen die wonen in een land waar de belastingdruk erg hoog is. Een beetje internationaal geschoolde bankier - hij hoeft niet per se Zwitsers te zijn - weet dan de weg. En zo kun je in 'een paradijs' komen, maar dat ging volgens de Bijbel ook verloren omdat iemand verboden fruit at.

Kwaad
De Jager kan zich rijk rekenen, maar in België begint Italië zeg ik altijd. In zuidelijke en oostelijke Europese landen is de overheid je natuurlijke vijand, wat 'cultureel' legitimeert dat je op grote schaal zwart kunt werken en verdienen. Dat kwaad wordt niet zomaar uitgeroeid en de adviseurs die de weg weten ook niet. Daarvoor is veel meer nodig dan het aanpakken van 'taxhavens', dat vraagt om mentaliteitsverandering.

Maar het aanpakken van belastingparadijzen blijft een goede zaak . Het helpt te voorkomen dat alleen dommen belasting betalen.