Nederland wacht een ruwe herfst

Ons wacht met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid een herfst met snel oplopende werkloosheid, sluitenden winkels - vooral in de mode en duurzame consumptiegoederen - en steeds meer faillissementen. Verder: dalende huizenprijzen alsmede kaalslag in een aantal branches en minder aantrekkelijk winkelcentra.

Door Grimbert Rost van Tonningen | Pluspost

Een malaise stemming die wij zelden na de Tweede Wereldoorlog hebben gekend in wat waarschijnlijk de ergste crisis wordt sinds mensenheugenis. De crisis van 1929 kennen we immers alleen uit de geschiedenisboeken, op een paar stokouden onder ons na. Wie wil weten hoe een ernstige crisis voelt moet even afreizen naar Florida of Michigan de twee zwaarst getroffen staten in de VS die er al langer dan een jaar inzitten.

Export
Volgens het CPB zal in Nederland de export dit jaar met 17,25% dalen, vooral door de afname van de wereldhandel met 15,25%. De consumentenbestedingen dalen dit jaar met 2,5%  en er zal 14,75% minder worden geinvesteerd. De economie krimpt door dit alles met 4,75 % en de werkloosheid verdubbelt volgend jaar tot 730 000 mensen. Als we erbij bedenken dat het CPB een naam heeft op te houden op het gebied van te gunstige voorspellingen http://www.pluspost.nl/o-jee-het-cpb/4615  dan mogen we best rekening houden met een nog zwarter scenario, bijvoorbeeld 1 miljoen werklozen eind 2010. (13%)

Er is in Nederland op dit moment een wat onwezenlijke sfeer, de meeste mensen hebben hun inkomen dit jaar nog zien stijgen, omdat bijna alle CAO's nog loonstijgingen kenden. We gaan de komende weken massaal op vakantie, maar niet zover weg als voorheen. We sparen - als we dat kunnen - uit voorzorg, wat de economie niet helpt in tijden van recessie.

Werkeloosheid
Verborgen werkloosheid bij de 900 000 ZZPers merken we nog nauwelijks, maar hier en daar moet die al knellen. Krijgen de schoolverlaters een baan? Niet veel denk ik, althans niet op het niveau van hun opleiding, behalve (nog!) bij de overheid, onderwijs en de zorg. En dan hebben we Wajongers en WIA arbeidsongeschikten waar veel mensen tussenzitten die wel zouden kunnen werken maar die in deze markt niet aan de bak komen.

En dat leidt waarschijnlijk tot extra sociale problemen buiten de toch al grote ongemakken vanwege te hoge criminaliteit en onbeheersbaar wordende integratieproblemen. Veel mensen hebben op de beurs kapitalen verloren, wat tot geforceerde maatregelen zoals het gedwongen verkopen van een huis kan leiden

Gevolgen
Acute pijn bestaat er bij mensen die werkloos worden (nu nog niet veel) alsmede in enkele bedrijfstakken, zoals automotive, horeca, duurzame consumptiegoederen, logistiek en het uitzendwezen. De bouw komt na de zomer aan de beurt, want de oude orders lopen uit en nieuwe komen er nauwelijks bij. Senioren moeten afwachten of hun pensioenen geen inflatiecompensatie krijgen of dat ze nog verder worden gekort. Bij een aantal kleinere pensioenfondsen zal dat laatste zeker het geval zijn horen we van de Nederlandsche Bank.

Intussen is bij de overheid het begrotingstekort uit de hand aan het lopen - volgend jaar 6,7% volgens het CPB - maar het kabinet doet alsof de neus bloedt. Er worden wel wat lapmiddelen verzonnen zoals verhoging van hypotheekgaranties voor huizen met een waarde tot 350 000 Euro en deeltijd WW, maar dat zullen druppels op de gloeiende plaat blijken te zijn.

De regering geeft teveel uit op het gebied van ontwikkelingshulp, nutteloze subsidies, sociale voorzieningen, (re)integratiekosten en de AWBZ. Men doet vrijwel niets om de arbeidsmarkt te flexibiliseren. Laat na – nu het nog kan - een uiterste poging te doen om de vele vacatures bij het onderwijs op te vullen en hiervoor extra budget ter beschikking te stellen. Kortom om de uitgaven aan de crisis aan te passen: luxe voorzieningen eruit en noodzakelijk structuurversterkende maatregelen erin.

Doemdenken
Als mensen dit lezen zeggen ze vaak dat je door dit soort verhalen doemdenken bevordert. Ik denk het tegendeel, door mensen goed voor te bereiden op ernstige problemen, die komen gaan, worden ze weerbaarder om er sneller uit te komen. Jammer dat we een kabinet hebben dat niet snapt dat regeren vooruitzien is. Balkenende en Bos cs riepen nog in september vorig jaar dat onze economie robuust was en ze hollen sindsdien samen met het CPB al driekwart jaar achter de feiten aan.