Troonrede in teken van herstel

DEN HAAG - De regering wil consumenten en bedrijven helpen om de economische crisis te boven te komen, aldus koningin Beatrix dinsdag tijdens het uitspreken van haar dertigste troonrede.

De troonrede van Beatrix stond dit jaar voor het overgrote deel in het teken van de wereldwijde economische en financiële crisis van het afgelopen jaar. Die crisis heeft ook Nederland hard geraakt, zei de koningin. Namens de regering waarschuwde ze dat de gevolgen nog lang gevoeld zullen worden.

"Mensen verliezen hun baan, het aantal faillissementen neemt snel toe, jarenlang opgebouwde vermogens slinken en de overheidsfinanciën vertonen onvermijdelijk grote tekorten. De gevolgen zullen nog lang gevoeld worden", zei de koningin tegenover de verzamelde Staten-Generaal in de Ridderzaal.

Schuld

De staatsschuld stijgt hard, en zal naar verwachting eind volgend jaar uitkomen op 381 miljard euro. "Zelfs bij een gemiddelde economische groei van 2 procent zal de staatsschuld blijven toenemen met ongeveer 35 miljard euro per jaar", aldus Beatrix.

De regering acht het niet verantwoord de rekening door te schuiven naar jonge en toekomstige generaties. Er dreigt een situatie waarin jongeren nu problemen hebben met het vinden van werk, straks de lasten van de vergrijzing moeten dragen, terwijl ze tegen die tijd niet meer op goede collectieve voorzieningen kunnen rekenen.

"Dit mogen wij niet laten gebeuren!", aldus het staatshoofd. Daarom wil het kabinet de pensioenleeftijd verhogen naar 67, de kosten van de zorg beheersen en eigenaren van huizen met een waarde boven 1 miljoen euro zwaarder belasten.

Lonen

Beatrix zei verder dat de regering de vakbeweging en de werkgevers oproept tot een "verantwoorde loonontwikkeling" te komen.

"Indien dit niet gebeurt, zal de regering haar eigen verantwoordelijkheid nemen." Het kabinet kan dan bijvoorbeeld de stijging van de uitkeringen ontkoppelen van de loonstijging.

Als uitstapje op het thema crisis, noemde Beatrix het gebrek aan integratie van sommige groepen in de samenleving, onfatsoenlijk en respectloos handelen in de openbare ruimte en crimineel gedrag van jongeren. Die problemen blijken "hardnekkig en veroorzaken veel maatschappelijk ongenoegen".

Bijdragen

Beatrix sloot af met een beroep - namens de regering - op "alle Nederlanders en een ieder die in Nederland woont" om bij te dragen aan het herstel van een economisch en sociaal krachtig Nederland.

"Er rust een verantwoordelijkheid op ons allen, jong en oud, burgers en bestuurders, werknemers en werkgevers", aldus de koningin. Zij riep ook het parlement op om samen te werken met de regering.

Reacties troonrede

De troonrede zoals die dinsdag door koningin Beatrix is voorgelezen, was van ''een ondraaglijke leegheid''.

Dat zei GroenLinks-leider Femke Halsema dinsdag in een eerste reactie. Volgens haar komt het kabinet niet verder dan het instellen van twintig commissies die volgend jaar plannen moeten maken en een reeks ''lege mantra's''.

D66-leider Alexander Pechtold miste een visie op de arbeidsmarkt, op de woningmarkt, op klimaat en energie. ''Daar wachten we al tweeëneenhalf jaar op.'' Volgens hem is het kabinet niet meer dan een ''commentator van de maatschappij''.

Bas van der Vlies was tevreden over het ''moreel appel'' in de troonrede, maar mist bij het huidige kabinet de daadkracht die premier Jan Peter Balkenende in zijn eerste kabinet volgens Van der Vlies wél had.

Lees alles over Prinsjesdag op onze special