Vergrijzing vraagt om integrale aanpak

De aanwezige zorgvoorzieningen bepalen straks de aantrekkelijkheid van een woning. Dan heeft een zorglabel meer waarde dan een energielabel. Een gevolg van de toenemende vergrijzing, die roept om een integrale aanpak.

Door Gertjan Baars|PricewaterhouseCoopers

Vergrijzing staat steeds hoger op de agenda's van beleidsbepalers. Ik merk het als ik tijdens seminars over de gevolgen van deze maatschappelijke 'tijdbom' praat. Vroeger kwamen er van de honderd bezoekers vijf naar me luisteren; tegenwoordig is het toch al gauw dertig procent van de aanwezigen.

Daarnaast verandert de samenstelling van het publiek overduidelijk. De gemeentesecretarissen, de wethouders en de zorgmanagers leggen nu hun oor te luisteren.

Eruptie
Het onderwerp vergrijzing 'borrelt', maar nu is het zaak dat het tot een 'eruptie' komt. Anders worden we binnenkort geconfronteerd met problemen die we niet meer zo snel kunnen oplossen. Om dat te voorkomen wordt het hoog tijd voor een integrale visie op de vergrijzing. Want vergrijzing betekent niet alleen toenemende (zorg)kosten en een oog voor de ouder wordende populatie. De visie moet ook worden afgestemd op de groep ouderen die geen extra zorg nodig heeft en juist ook op de groep werkenden die al deze veranderingen het hoofd moet bieden.

Kortom, personeelsafdelingen zijn wel bezig met hetgeen op ze af komt, maar de verbindingen met het langetermijnbeleid van de hele onderneming of instantie ontbreken nog vaak.

Dat de samenleving vergrijst, is niets nieuws onder de zon. Al vanaf de jaren twintig neemt het aantal 65-plussers langzaam toe. Een belangrijke verandering ten opzichte van het verleden is echter dat de beroepsbevolking de komende jaren sterk afneemt. De zogenoemde babyboomgeneratie bereikt vanaf volgend jaar de pensioengerechtigde leeftijd van 65 jaar. Daarnaast blijft het geboortecijfer dalen.

Personeelsbeleid
Al met al betekent dit dat er relatief gezien minder jongeren komen en meer ouderen. Het gevolg van deze hogere uitstroom van werkenden is dat een kleiner aantal mensen hetzelfde of misschien wel meer werk moet uitvoeren. Dit vraagt om nieuwe inzichten over het personeelsbeleid. We moeten daarbij door de huidige kredietcrisis heen proberen te kijken en niet op een te korte termijn willen handelen.

Innoveren is nu belangrijk. Organisaties worden straks gedwongen slimmer te werken. Daarvoor zijn investeringen in modernisering en innovatie van producten en diensten nodig. Denk onder andere aan een slimme inzet van ICT om dienstverlening meer proactief en persoonsgericht te maken.

Veeleisender
Uiteindelijk zal die uitbarsting wel komen en wordt vergrijzing bovenaan de agenda's geplaatst. Organisaties worden daartoe ook gedwongen door hun 'klanten', die mondiger en veeleisender worden. Ik voorspel zelfs dat er straks zorglabels voor woningen zijn. Dan selecteren mensen hun nieuwe huis niet op basis van een energielabel, maar op basis van de zorgvoorzieningen in en om de woning.
  
Gertjan Baars is werkzaam als director bij PricewaterhouseCoopers en gespecialiseerd in vraagstukken op het gebied van vergrijzing