Van reddende engel tot potentieel risico

De emoties achter de hervorming van de bankensector zijn begrijpelijk, maar het zou jammer zijn als het debat niet op zakelijke gronden wordt gevoerd.

Door Rogier van Adrichem | PricewaterhouseCoopers

Het zal je maar gebeuren: steek je eerst een reddende hand toe, word je vervolgens door degene die je hebt geholpen gezien als de grootste vijand. De relatie tussen banken en overheden zit momenteel zo in elkaar.

Recent onderzoek van PricewaterhouseCoopers en financieel innovatiecentrum CSFI laat zien dat zowel topbankiers als toezichthouders en regelgevers ‘politieke interventie’ als de grootste ‘bananenschil’ zien. ‘Verpolitieken’ van de banken als gevolg van de reddingsacties van overheden is volgens de ondervraagden een grote bedreiging voor hun financiële gezondheid.

Roekeloos gedrag

Bankiers en toezichthouders staan hierin zij aan zij, maar hun achterliggende redenen lopen wel sterk uiteen. Waar bankiers menen dat het hun kredietbeleid beïnvloedt, stellen niet-bankiers dat het overeind houden van banken roekeloos gedrag bevordert. Overheden laten hun banken uiteindelijk toch niet omvallen, zo is hun opvatting. Regelgevers vrezen juist dat overheden voortijdig uit de banken stappen, nog voordat deze financieel weer gezond zijn.

Als een andere bedreiging wordt in het ‘bananenschillen-onderzoek’ door de banken overregulering genoemd en dat wijst erop dat ze bang zijn voor overdreven reacties op de crisis. Het bevestigt tevens de crisis in de relatie tussen banken en samenleving. Het zal dan ook enige tijd duren voordat het onderlinge vertrouwen weer is hersteld.

Waarschuwing

De vraag is echter of banken door de financiële crisis hun eigen toekomst nog wel in de hand hebben. Het snelle ingrijpen van de overheden om hun banken te redden heeft een ineenstorting van het financiële systeem voorkomen, maar het heeft wel de banken gepolitiseerd.

Het genoemde onderzoek is een goede waarschuwing voor onbedoelde consequenties als het gevolg van regulering. De noodzaak om het vertrouwen te herstellen tussen banken en regelgevers is daarom groot.

Emoties

De emoties achter de plannen van de Amerikaanse president Obama om de bankensector te hervormen, zijn in dat opzicht begrijpelijk. De samenleving wil concrete acties zien. Maar het zou betreurenswaardig zijn als het debat niet op zakelijke gronden wordt gevoerd.

De keerzijde van het beperken van banken in omvang is dat diezelfde banken daardoor hun winstgevendheid niet op het niveau kunnen houden dat nodig is om kapitaal te versterken, overheidssteun terug te betalen en kredieten te verstrekken om zodoende hun essentiële rol in de economie weer uit te kunnen voeren.

Rogier van Adrichem is als partner werkzaam bij PricewaterhouseCoopers en specialist in de bankensector.