Zorgsector moet profiteren van de vergrijzing

De zorgsector komt door de vergrijzing voor een enorme opgave te staan doordat vraag en aanbod uit balans dreigen te raken. Maar de toename van het aantal ouderen kan ook een katalysator zijn voor noodzakelijke veranderingen in de zorg.

Door Anneke Offereins | PricewaterhouseCoopers

Dat de vergrijzing grote gevolgen heeft voor de samenleving, weten we inmiddels wel. Maar vreemd genoeg handelen veel instanties daar nog niet naar.

Of zoals een van de geïnterviewde bestuurders in het deze week verschenen boek 'Vergrijzing in Nederland: de visie van bestuurders in de publieke sector' zegt: 'Vergrijzing is vergelijkbaar met een Inconvenient Truth: iedereen weet dat het er aan komt, maar er wordt nog weinig geacteerd'.

Voor het boek zijn negentien topbestuurders uit verschillende sectoren uit het publieke domein geïnterviewd. Zij deden een duidelijke oproep: breng ideeën die al langer bestaan nu eindelijk in de praktijk.

Eendimensionaal

Mij valt inderdaad al langer op er veel wordt gediscussieerd over vergrijzing, maar vaak vanuit een eendimensionale optiek. Wat is de impact op de eigen organisatie?

In plaats van stil te staan bij de veranderingen in de samenleving en de impact op taken die organisaties in het publieke domein in de toekomst moeten uitvoeren, de producten en diensten die geleverd moeten worden en hoe deze beïnvloed kunnen worden.

Mondiger

In de zorg stijgt bijvoorbeeld niet alleen de vraag, maar verandert ook het type vraag. De 'nieuwe ouderen' verschillen van de huidige ouderen: ze zijn mondiger, zelfstandiger, beschikken over meer geld en zijn gewend met nieuwe technologie om te gaan. Daarnaast willen zij ook kunnen kiezen. Ze willen niet meer 'gepamperd' worden.

Er ontstaat meer behoefte aan geïntegreerde producten en diensten in het domein van wonen, welzijn en zorg, waarvoor gemeenten, woningcorporaties en zorgaanbieders nauw met elkaar moeten gaan samenwerken.

Integrale aanpak

Tegelijkertijd ontstaat er meer behoefte aan specialistische zorg, vooral door de forse stijging van het aantal chronisch zieken. De behandeling van chronische ziektes maakt een integrale aanpak noodzakelijk rondom ziektebeelden waarbij ketenpartners intensief moeten samenwerken.

Dit vraagt om nieuwe organisatiemodellen in de zorg, waarbij er slimmer gewerkt wordt door middel van nieuwe technologieën en het arbeidspotentieel efficiënt wordt ingezet. Extra personeel is er simpelweg niet en dus zijn er nieuwe oplossingen nodig voor het opvangen van de vraag.

Nieuwe technologieën

De inzet van nieuwe technologieën gaat een belangrijke rol spelen om dit mogelijk te maken. E-healthtoepassingen, zoals zorgTV, zullen een grote impact hebben op de wijze waarop de dienstverlening wordt ingericht.

Belangrijk is dat er niet alleen aandacht is voor product- of technologische innovatie, maar juist ook voor sociale innovatie die nodig is om vernieuwingen duurzaam te implementeren. Wat vraagt het van artsen en verpleegkundigen om met nieuwe technologieën te werken en zijn de zorgprocessen hier op ingericht?

Innovatie

Organisaties die erin slagen om de processen en werkwijzen van medewerkers hier op aan te passen, zijn in staat om hun innovatiekracht te mobiliseren om succesvolle innovatie tot stand te brengen.

Anneke Offereins is bedrijfskundige en werkzaam bij de adviesgroep gezondheidszorg van PricewaterhouseCoopers. Zij is medeauteur van het boek 'Vergrijzing in Nederland: de visie van bestuurders in de publieke sector'.