De verborgen innovatie van de overheid

Er wordt veel gemopperd op de overheid en ik doe daar graag aan mee. Maar als er een compliment uit te delen valt, ben ik ook niet te beroerd om dat te doen.

Zo ook nu. Wat is namelijk het geval? Ik vind dat de overheid een belangrijke innovator is op het gebied van ICT. Iemand die wel eens een baliemedewerker een kind in het bevolkingsregister heeft zien invoeren zal het niet snel met me eens zijn, maar ik zal uitleggen hoe ik tot deze conclusie kom.

Verschillende soorten innovatie

Innovatie kent vele gezichten. Neem nou Apple. Een paar weken geleden presenteerde Steve Jobs de iPad en na de eerste uren bleek dat velen teleurgesteld waren in de specificaties van het ding.

Steve had het hen moeten vragen, iedereen weet toch dat ook een grote iPhone moet kunnen bellen en dat één programma (sorry: ‘App’) tegelijkertijd draaien te weinig is…

Onzin natuurlijk, als hij zijn oor te luisteren had gelegd was de ‘time to market’ onacceptabel lang geweest. Dan was aartsvijand Microsoft wellicht met de primeur aan de haal gegaan en je kunt je de reacties van de Apple-fans dan wel voorstellen. Snelheid is dus handig in het bedrijfsleven als je concurrentievoordeel wilt hebben en behouden.

Snelheid versus draagvlak

De overheid heeft echter geen concurrenten en maatschappelijke ontwikkelingen vragen toch om innovatie. Hoe pakt dat dan uit? Het goede nieuws is dat er wel ruimte is voor inspraak. Er zijn allerlei belangenverenigingen en experts die willen en kunnen meedenken.

Aan de andere kant is het gevolg van deze inspraakmogelijkheden dat de innovaties elkaar niet zo snel opvolgen. Er wordt dus snelheid ingeruild voor draagvlak. En dat werkt prima. Sinds de overheid werkt aan de ‘elektronische overheid’ wordt er gestaag voortgang geboekt.

Een goed voorbeeld hiervan is DigiD, maar ook diverse nieuwe elektronische loketten en basisregistraties worden regelmatig voor gebruik vrijgegeven. Het is niet voor iedereen zichtbaar, maar geloof me: onder water is het tempo hiervan inmiddels zo hoog dat het voor afnemers van deze diensten bijna niet meer bij te houden is.

It’s the ‘samenhang’, stupid!

Het interessante van deze situatie is dat er vaak wordt geklaagd over het innovatieve gehalte van de losse onderdelen van de inspanning van de overheid. “Deze technologie is verouderd”, of “deze standaard is al jaren achterhaald”, klinkt het dan.

Wat deze klagers missen is dat de echte innovatie zit in de samenhang van al deze individuele onderdelen. Voor wie hier meer over wil weten, google maar eens op “NORA” en “overheid”. Ik wil maar zeggen: er wordt over nagedacht en er wordt hard gewerkt aan een samenhangend geheel van ICT diensten die kunnen worden ingezet om de uiteindelijke dienstverlening aan burger en bedrijf beter te maken.

Hosanna?

Er zijn natuurlijk ook kritische kanttekeningen te maken. Zo wordt er weinig samengewerkt tussen de programma’s en de voortgang is niet altijd om over naar huis te schrijven. Er is over de miskleunen veel te zeggen en dat gebeurt ook met enige regelmaat in de media.

Minder sexy zijn de successen en de voortgang van het geheel en die zie je dan ook veel minder vaak terug. Maar ze zijn er wel. Daarom krijgt de overheid bij deze de jaarlijkse Robert Mekking ICT Innovatie Award®!

Robert Mekking is zelfstandig adviseur in de de e-overheid op het gebied van het Zaakgericht Werken. Voor meer informatie: www.zaakgerichtwerken.com