E-overheid. De hype voorbij…

De overheid werkt al jaren hard aan het invoeren van elektronische dienstverlening. Na een overambitieuze brede start heeft met middels een speerpuntenprogramma versnelling proberen te bereiken.

Nu dit programma niet de versnelling lijkt te hebben gebracht gaan er stemmen op om het te schrappen… Niet handig als je het mij vraagt, want de teleurstelling die men nu voelt over de geringe voortgang van het programma hoort er gewoon bij.

Gartner, een bedrijf dat technologische trends analyseert en het verloop ervan voorspelt, benoemt deze fase als onderdeel van de”hype cycle”, de cyclus die alle nieuwe concepten doorlopen.

Fase 1: Technology Trigger

De theorie gaat als volgt. De eerste fase van de hype cycle is een technologische Trigger die nieuwe toepassingen mogelijk maakt. In het geval van de e-overheid was dat bijvoorbeeld de mogelijkheid om als burger in te loggen via DigiD.

Het gevolg is steevast dat de pers zich er op stort en dat er een ongelooflijke hoeveelheid interesse ontstaat voor de oplossing.

Fase 2: Peak of inflated expectations

De tweede fase is de “Peak of inflated expectations”, oftewel de onrealistische verwachtingen. In deze fase vormt de hele wereld een mening over wat er allemaal wel niet mogelijk is of gaat worden als deze fantastische mogelijkheden ten volle worden benut.

Dragers van deze golf zijn de zelfbenoemde goeroes en mensen die hun eigen stokpaardje berijden met de technologie in het achterhoofd. Kenmerkend is dat veel van de voorgestelde toepassingen onhaalbaar blijken.

Fase 3: Trough of disillusionment

De derde fase heeft een onuitspreekbare naam: “Trough of disillusionment”. Dit vertaalt zich zo’n beetje als “de trog van teleurstelling” vanwege het feit dat er niet kan worden voldaan aan de gigantische verwachtingen die in de vorige fase zijn ontstaan.

Kenmerkend is dat de kenners plotsklaps cynisch worden en dat de pers interesse verliest in de positieve kanten. Alleen verhalen die de negatieve kanten belichten zijn nog publiciteitswaardig. Het product wordt verguisd.

Fase 4: Slope of enlightenment

De vierde fase heet de “Slope of enlightenment”, vrij vertaald “de helling van het inzicht”. In deze fase heeft de pers en daarmee het brede publiek alle interesse verloren in het product en lijkt het niet meer te bestaan.

In alle rust werken bedrijven echter aan praktische toepassingen en leren het product grondig te begrijpen. In deze fase wordt de werkelijke waarde het product duidelijk.

Fase 5: Plateau of productivity

De vijfde en laatste fase is ‘Plateau of productivity”, waarin de voordelen en toepassingen van het product zichtbaar worden en het brede publiek de toepassingen leert waarderen.

De duur van deze fase is niet van te voren te bepalen. Initieel weggehoonde producten als de stoomtrein of de telefoon bestaan nog steeds, terwijl de DVD speler na enkele jaren reeds bezig is met uitsterven.

Even afwachten

Om terug te komen op de ontwikkelingen in de e-overheid, ik ben ervan overtuigd dat het programma in de derde fase terecht is gekomen, waarin iedereen de inspanning weghoont en de pers uitsluitend op zoek is naar de negatieve kanten van het programma.

Mijn pleidooi is om even af te wachten. Als Gartner gelijk heeft -en dat denk ik- zullen we de voordelen van de e-overheid pas goed leren kennen na een periode van rust, dus nadat de pers en het brede publiek de e-overheid volkomen heeft afgeschreven.

Robert Mekking is zelfstandig adviseur in de de e-overheid op het gebied van het Zaakgericht Werken. Voor meer informatie: www.zaakgerichtwerken.com