Ik geef toe, ik zat fout!

Als je fout zit en iemand wijst je daarop, is de eerste reflex vaak om in de verdediging te schieten. Onderdruk die reflex, het is niet constructief. Als je fout zit, geef dan je ongelijk ruiterlijk toe.

Ik maak fouten, vrij veel zelfs. Zo had ik vrijdag een dubbele afspraak, waarvan ik er één op het laatste moment heb moeten afzeggen. Had ik kunnen voorkomen door mijn mail zorgvuldiger te lezen. Mijn fout dus.

Toen ik dus de afspraak per e-mail afzegde, ging vrijwel direct de telefoon. “Wat maak je me nou?” klonk het. In het daarop volgende gesprek ben ik direct begonnen met aangeven dat ik een fout had gemaakt en het aanbieden van mijn excuses. Dit werd aanvaard en we hebben een nieuwe afspraak gemaakt. Best constructief, zo vlak na een fout.

Overtuigd van mijzelf

Het toegeven van fouten is best lastig voor mij. Ik ben, nou ja, nogal overtuigd van mijn eigen gelijk. Onterecht, want zoals iedereen die me kent kan beamen: ik zit er minstens net zo vaak naast als een ander. Ik heb mezelf dus moeten aanleren om mijn fouten toe te geven.

Verstandelijk snap ik het nut van toegeven van fouten, maar zeker als ik in het publiek word gecorrigeerd, spelen mijn emoties hoog op en moet ik soms even tot tien tellen voordat ik mijn fout toegeef. Maar het resultaat mag er zijn, mensen waarderen blijkbaar iemand die kan toegeven dat hij ongelijk heeft.

Leeglopen

Kortom, als iemand je op een fout wijst en hij of zij heeft gelijk, geef dan ruiterlijk toe dat je ernaast zat. Als je dat doet zul je iets opmerkelijks meemaken, het gedrag wat je vertoont is blijkbaar zo ongebruikelijk dat de andere even tijd nodig heeft om deze onverwachte wending te verwerken.

Zeker als de andere klaar stond voor een stevig robbertje verbaal knokken zie je iemand bijna zichtbaar leeglopen. Vaak slaat ook de stemming om van grimmig naar nieuwsgierig en zal er een veel vruchtbaarder gesprek ontstaan, waarin je kunt zoeken naar manieren om de fout te herstellen.

Overigens geldt dit voor mannelijke fouttoegevers nog weer sterker dan voor de vrouwelijke variant. Aard van het beestje, denk ik.

Van fouten kun je leren

Er zijn twee manieren om naar fouten te kijken. Je kunt een fout zien als het pijnlijk blootleggen van je onvermogen en dus als falen. Deze zienswijze zal je dus motiveren om dit nare gevoel te vermijden en dus de fouten te ontkennen.

De andere manier is om je fout te zien als een aanwijzing voor verbetering en deze aanwijzing gebruiken om iets te leren. Deze houding is buitengewoon productief en je zult zien dat mensen die veel kennis hebben vergaard deze grondhouding hebben omarmd.

Tegenaanval

Het omgekeerde is ook waar: als je je fouten niet erkent, kun je er ook niet van leren. Denk daar eens aan als iemand je wijst op een fout. Onderdruk de eerste neiging om in de verdediging te schieten en de tegenaanval in te zetten.

Iemand die je feedback geeft en je wijst op een fout, bewijst je eigenlijk een dienst. Bedank die persoon daar voor en leer van je fouten. En heel, heel misschien kan hij of zij je ook wel helpen bij het herstellen van de fout.

Robert Mekking is zelfstandig adviseur in de e-overheid. Volg Robert op www.twitter.com/robertmekking.