De Bonsai medewerker

Als je in dienst bent bij een werkgever die gelooft in ontwikkeling, prijs jezelf dan gelukkig… En hou het in de gaten! Op een dag stopt deze met investeren in je ontwikkeling en dan is het tijd om je positie opnieuw te bezien.

Mijn visie op persoonlijke ontwikkeling is gebaseerd op mijn liberale grondhouding. Voor mij is vrijheid het hoogste goed. Dit betekent echter ook dat ik de bijbehorende verantwoordelijkheid accepteer. Dit omvat mijn verantwoordelijkheid naar anderen, maar ook naar mezelf.

In deze context staat met name de verantwoordelijkheid voor mijn eigen ontwikkeling centraal. Ik ben dan ook altijd op zoek naar manieren om meer te halen uit mijn werk en mijn leven.

Leergebieden

Naar mijn stellige overtuiging zijn er drie gebieden waarop ik mezelf kan ontwikkelen:

1) Mijn competenties. Dit is het gebied die je boekenwijsheid zou kunnen noemen. Door te lezen, te leren en te studeren kun je aan dit gebied werken. Het gaat hier nadrukkelijk over het “wat”. Intelligentie en leervermogen zijn hier de gereedschappen voor.

2) Mijn vaardigheden. Dit is het ontwikkelgebied dat ervoor zorgt dat ik op juiste, productieve en zorgvuldige wijze in mijn persoonlijke en professionele leven acteer. Daar waar competenties gaat over zaken die je als persoon kan of kent, zijn vaardigheden met name relevant in een groep setting. Dit gebied gaat over het “hoe”. Om dit gebied te ontwikkelen is empathie het aangewezen gereedschap.

3) Mijn persoon. Dit is een gebied dat niet door middel van leren of studeren kan worden getraind. Dit is een gebied dat alleen in de loop der tijd door cumulerende ervaring en wijsheid tot ontwikkeling komt.

Driedeling

Deze driedeling is voor mij een heldere, maar ook één die op de randen grijstinten vertoont. Het zijn op de keper beschouwd dan ook geen afzonderlijke gebieden.

Door te werken aan de competenties in de praktijk, scherp je ook de vaardigheden aan en uiteindelijk wordt door de ervaring ook de persoonlijke groei bewerkstelligd.

Beperkte doelstelling

Bedrijven hebben een beperktere doelstelling, de meeste hebben als doel dat een medewerker precies genoeg competenties en –in mindere mate- vaardigheden hebben om het werk dat ze doen optimaal te laten verlopen. De persoonlijke ontwikkeling valt slechts zelden onder de gemeenschappelijke ontwikkeldoelstellingen en daar zal de medewerker dus zelf actief achter aan moeten.

Het feit dat medewerker en bedrijf hier uiteenlopende doelen nastreven is niet erg, het is een feit. Als je je dit realiseert, is het ook geen schok dat je op een bepaald moment te horen krijgt dat er geen opleidingsbudget beschikbaar is voor de door jou gewenste opleiding.

Het bedrijf maakt op dat moment een bedrijfseconomische afweging: levert de investering voldoende rendement op? Is het antwoord “nee”? Jammer dan. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat je dat dan maar moet accepteren.

De Bonsai medewerker

Het woord ‘Bonsai’ komt uit het Japans en betekend letterlijk ‘geplant in container’. Het is de kunst van het kweken van een miniatuurboom op een zodanige manier dat hij er natuurlijk en oud uitziet. Dat houdt in dat je op de juiste momenten bijvoedt en op andere momenten juist snoeit.

Deze kweekmethode vertoont grote parallellen met het opkweken van de perfecte medewerker. Sommige bedrijven hebben hier ook een kunst van gemaakt. Maar daar waar de Bonsaiboom geen enkele invloed heeft op de manier waarop hij wordt gekweekt, heeft de medewerker wel wat te zeggen.

Mijn advies is om deze mechanismen te herkennen en daar op juiste manier gebruik van te maken. Op het moment dat een bedrijf niet meer in je wil investeren, neem dan afscheid en ga op zoek naar een omgeving die wel ruimte biedt om je te ontplooien. Ontwikkeling is alles!

Robert Mekking is organisatieadviseur bij Desiris Advies. Reageren? www.twitter.com/robertmekking.