Begint eer ge bezint

Het probleem met goede ideeën realiseren is dat er over na wordt gedacht. En goed nadenken voor je met iets nieuws begint heeft hetzelfde effect als naar beneden kijken als je op grote hoogte werkt. Het verlamt.

Afgelopen week was ik op de Sprout Challenger Day in Amsterdam en de een na de andere energieke en inspirerende ondernemer kwam aan het woord tijdens het door leen Zevenbergen aan elkaar gebabbelde evenement. Tot het vrij inhoudelijke en meer dan twee keer zo lange verhaal over de Quooker door Niels Peteri. Mooi product, maar daar gaat het even niet over.

In een van de laatste sheets stond onderaan een pagina met tips voor ondernemers heel bescheiden de zin: “begint eer ge bezint.” Eerst drong het niet tot met door, ik mislas de bekendere tweelingbroer van het gezegde: “bezint eer ge begint”. Maar na een paar seconde brak het licht bij me door en besefte ik: er stond iets van grote waarde!

Joop

Met die vier bescheiden, maar elegante woorden werd namelijk een zeer belangrijk advies gegeven: luister niet naar dat stemmetje in je hoofd dat je waarschuwt voor nieuwe, risicovolle ondernemingen. En ik gebruik dat woord bewust, want ik weet als geen ander dat het starten van een eigen onderneming bij uitstek iets is dat we maar al te vaak laten sneuvelen doordat we luisteren naar dat zeurende stemmetje dat altijd maar kritiek heeft en zo goed is in het vinden van beren op de weg.

Iedereen heeft dat stemmetje. Ik noem de mijne Joop. (elke overeenkomst met dat zure, negatieve blog van de VARA is overigens geheel toevallig). Joop praat op mij in als ik te lang wacht met het nemen van de stap. En ik weet dat wanneer ik te lang luister, dan worden de argumenten steeds plausibeler en op een gegeven moment zelfs logisch en verstandig. Het gevolg: ik doe het niet.

Uitstel en afstel

“Van uitstel komt afstel”, luidt het spreekwoord. En potverpiellekes, het is waar. In ons hoofd zit blijkbaar een ontsnappingsmechanisme dat er voor zorgt dat nieuwe ideeën als risicovol worden beschouwd. En wanneer daar niet meteen mee wordt gestart, dan verdwijnt stukje bij beetje de motivatie en de energie om er mee aan de slag te gaan. Vervelend. Maar wel een bekend fenomeen in de psychologie, zo blijkt uit diverse studies (Google maar eens op de termen “humans” en “risk averse”)

Met andere woorden, als je niet meteen begint, wordt de kans steeds kleiner dat er echt iets gebeurt. Sommigen gebruiken dit effect trouwens actief. Als zo iemand iets niet wil, gebruikt hij (of zij) vertragingstactieken. Nog een onderzoekje of zoiets. Daar hebben veel bedrijven trouwens een kernachtig gezegde voor: “trek het breed en er gebeurt geen reet”.

Begint eer ge bezint

De les is natuurlijk dat als je ergens enthousiast over bent, dat je daar zo snel mogelijk mee aan de slag moet. Om de energie vast te houden, maar ook omdat het soms goed is om met een open, fris idee te experimenteren. Wanneer je van te voren nadenkt over het idee, loop je de kans op tunnelvisie en dat is even destructief.

En ja, ik weet het. Wat ik voorstel is lastig als je veel procedures en dito managers hebt die iets moeten vinden van nieuwe dingen. Maar ik heb een gouden tip voor je. Mocht je een dergelijke organisatie werken: neem lekker ontslag en word ondernemer. Dan heb je alle vrijheid om je eigen ideeën na te jagen en de kortst mogelijke lijntjes met de beslisser. Gewoon doen. Enne, niet te lang over nadenken, he?

Robert Mekking is organisatieadviseur bij Desiris Advies. Reageren? www.twitter.com/robertmekking.