Papieren tijgers, portfolio’s en positief opscheppen

"Maar dat is toch ópscheppen?", zei één van de docenten die deelnam aan mijn training 'portfolio en presentatie'. Ik had niks geks gevraagd: gewoon een opsomming van punten waar ze trots op is.

In de betreffende training werkte ik met docenten uit het voortgezet onderwijs aan het verankeren van competenties in de dagelijkse onderwijspraktijk door middel van assessments en portfolio’s.

Opscheppen binnen de organisatie

Ook in organisaties wordt binnen het HRM-traject het portfolio steeds meer ingezet. Dat gebeurt enerzijds om de medewerker zich te laten presenteren en een overzicht van zijn of haar bijdrage aan de organisatie te krijgen, aan de andere kant is er een mogelijkheid voor de werknemer om hier een wens tot ontwikkeling of bijscholing te onderbouwen. Een nuttig document dus, zo`n portfolio.

Mits… het goed gebeurt natuurlijk. Als het slechts een “tussendoording” is, wordt en blijft het een papieren tijger. En dat is zonde van tijd, geld en moeite.

Doe maar gewoon!

In Nederland heerst er een “doe maar gewoon, dan doe je gek genoeg cultuur”. Dat vind ik jammer, en niet alleen omdat de wereld erg saai zou zijn met louter mensen die gewoon doen, maar ook omdat het je veel kan brengen, dat (gevoelsmatig) opscheppen.

Hoe weet jouw (professionele) omgeving anders dat je iets bewonderenswaardigs hebt gedaan? Bijvoorbeeld dat je dat project ondanks de nodige tegenslagen tot een goed eindresultaat hebt gebracht? Of dat je dat ene telefoontje met die immer kritische klant hebt weten om te buigen tot een verkoopkans? Juist. Niemand.

Stap één; vertel jezelf af en toe hoe goed je iets hebt gedaan. Stap twee: vertel dat voor de verandering ook eens aan een ander (wel een beetje doseren!).

Definitie

Wat is het verschil tussen jezelf op enthousiaste wijze presenteren en opscheppen? Een “rondje google” gaf mij gelijk het bewijs over het relatieve aspect van dit begrip; ik vond de volgende definities:

1. over iets van jezelf praten en daarbij overdrijven over wat er goed aan is
2. ergens veel nadruk op leggen omdat je er erg trots op bent

Zo heeft in definitie 1 opscheppen een nare ondertoon door het woord overdrijven, terwijl in de tweede definitie juist het woord trots een prominente rol speelt. En trots zijn mag altijd, vind ik. Op jezelf of op een ander.

Ik kan het je aanraden, dat positief opscheppen: schrijf eens een portfolio voordat je een sollicitatie- of beoordelingsgesprek instapt. Desnoods maak je een Word-documentje aan op je bureaublad en daarop schrijf je alles op waarover je zou kunnen opscheppen, omdat je het eenmaal heel goed hebt gedaan. Het zal je verbazen; dat is meer dan je denkt!

Sanne Nuij van Arnhem is eigenaar van Plan T en geeft trainingen over leerstijlen, ontwikkeling en communicatie. Ook is zij ontwikkelaar van de training/ methodiek “Leuk! Veranderen”. Volg Sanne via twitter.com/SanneNvA