'In je blote billen over de savanne'

AMSTERDAM - “Ook al rijd je in je hybride auto door een hypermoderne stad, de hersenen reageren alsof we nog steeds in onze blote billen over de savanne rennen.” Zo schrijft psycholoog Max Wildschut in zijn boek Darwin voor managers.

Wildschut geeft advies aan bedrijven hoe zij meer uit hun personeel kunnen halen. Zijn onderzoek liet hem zien dat een systeem effectiever is als het meer aansluit bij de menselijke natuur.

“Een leeuw in een kale kooi in een dierentuin, wordt ongelukkig. Wanneer je een natuurlijke omgeving nabootst, komt dat dier beter tot zijn recht. Zo geldt dat ook voor werknemers”, aldus Wildschut.

“Mensen zijn van nature gewend om in kleine teams te werken om resultaat te behalen. Vroeger deden we dat al in het jagen op wild. Nu is het werk vaak te individualistisch geworden, terwijl mensen het best presteren als ze in een team van maximaal zeven à acht personen werken.“

Vertrouwen
Wildschut gelooft niet dat een manager moet motiveren. “Mensen willen van nature presteren. Managers moeten zorgen dat mensen niet gedemotiveerd te raken door de randvoorwaarden te creëren waardoor mensen hun prestatie kunnen leveren.”

De grootste fout die een manager kan maken is werknemers streng controleren. “Als je mensen vertrouwen geeft, gaan ze zich vanzelf betrouwbaarder gedragen. Maar dan is het ook van belang dat ze zich verbonden voelen met het bedrijf.”

Het reduceren van machtsverschillen is daarbij van belang. “Macht leidt tot oneerlijk gedrag; je hoeft je immers niks aan te trekken van de ander. Eerlijkheid creëert gemeenschap en betrokkenheid.”

Wildschut pleit voor het bepalen van eigen werktijden en thuiswerken, maar ziet dat werkgevers daarvoor terugschrikken. “In theorie staan ze er allemaal voor open, maar in de praktijk ligt het heel moeilijk. Er is net niet genoeg vertrouwen.”

Beloning
In tegenstelling tot wat er in het bedrijfsleven wordt gedacht, hebben beloningssystemen een negatief effect op de prestatie. Ook de bonuscultuur doet niet veel goeds.

“Moderne leiders hebben vaak weinig binding met de organisatie en geen lange termijnbelang. Omdat er tegelijkertijd een hoge druk op de kortetermijnresultaten ligt, is het vaak niet in het belang van de bestuurder om eerlijk te zijn. Mensen die kunnen graaien, zullen dat vaak doen.”

‘Darwin voor managers' van Max Wildschut is verschenen bij uitgeverij Haystack.

Zie ook: dossier zakenboek