AMSTERDAM - De VAR-verklaring moet worden vervangen en een wettelijke definitie van het het begrip zelfstandige zonder personeel (zzp'er) is daarbij overbodig. Tot die conclusie komt staatssecretaris Frans Weekers van Financiën.

© ANP

Ondernemerschap laat zich volgens Weekers moeilijk vastleggen in wettelijke regels, "omdat de vormgeving van ondernemingen zeer divers is".

De inhoud van het begrip moet volgens de bewindsman blijven meebewegen met de invulling die daar in het maatschappelijk verkeer aan wordt gegeven.

Mede daardoor voldoet de huidige Verklaring Arbeidsrelatie (VAR) volgens de staatssecretaris niet meer. De huidige methode heeft "tot een niet voorziene extreme groei van het aantal VAR-aanvragen geleid".

Daardoor kan de Belastingdienst VAR-aanvragen voor- en achteraf amper nog inhoudelijk controleren op misbruik. Weekers zegt signalen te krijgen dat er op grote schaal misbruik wordt gemaakt van de verklaring.

Webmodule

Om eenduidigheid te vergroten laat Weekers nu een webmodule ontwikkelen waarbij zzp'ers en bedrijven zelf de beoordeling van de arbeidsrelatie kunnen toetsen. "De beoordeling van de Belastingdienst achteraf kan hierdoor vooraf al worden geraadpleegd", aldus Weekers.

De webmodule zal het bestaande proces van de VAR vervangen. De module zal naar verwachting vanaf eind 2013 worden gerund door de Kamer van Koophandel, als onderdeel van het omstreeks diezelfde tijd te lanceren Ondernemersplein.

Hierdoor kan de invulling van de module direct plaatsvinden bij het inschrijven in het handelsregister.

Schijnzelfstandigheid

Behalve het scheppen van duidelijkheid moet de module misbruik en 'schijnzelfstandigheid' tegengaan. "Schijnzelfstandigheid leidt tot inkomstenderving van de staatskas via onterecht uitgekeerde ondernemersfaciliteiten, zoals de zelfstandigenaftrek, en tot uitholling van het stelsel van werknemersverzekeringen en het arbeidsrecht", aldus Weekers.

Volgens het kabinet wordt schijnzelfstandigheid nu op zo'n manier bestreden "dat bonafide partijen niets te vrezen hebben".

Het doel van de module is verder om de verantwoordelijkheid bij het bepalen van de arbeidsrelatie meer bij de opdrachtgever te leggen. Dat vergroot volgens Weekers de rechtszekerheid van zzp’ers.

Naheffing

Tegelijkertijd wil het kabinet voorkomen dat opdrachtgevers terughoudend worden bij het inhuren van zelfstandigen. "Zolang de werkzaamheden plaatsvinden in de omstandigheden waaronder de handtekening staat, kan de opdrachtgever een zzp’er inhuren zonder risico op naheffing", zegt hij toe.

De administratieve lasten zullen per saldo niet toenemen, zo belooft de bewindsman tot slot.

Waarschuwing

Branchevereniging PZO noemt de komst van de webmodule "een goede ontwikkeling, maar waarschuwt de overheid ervoor om de nieuwe webmodule geen verkapte versie van de VAR te laten worden.

"Omdat ook bij de webmodule vooraf geen absolute zekerheid kan worden geboden ten aanzien van de beoordeling van de Belastingdienst over het al dan niet hebben van een verkapt dienstverband", stelt de vereniging in een reactie.

Daardoor bestaat de mogelijkheid dat zelfstandigen ook met de invoering van de webmodule achteraf door de Belastingdienst kunnen worden aangepakt, zo merkt PZO op.